easy website generator software

Kwetsbaarheid

Het schema in hieronder geeft een verklaringsmodel voor de ziekte schizofrenie dat we aan de hand van enkele begrippen zullen uitleggen.


model.jpg

kwetsbaarheid-coping-model


Centraal in dit schema staan de cognitieve functiestoornissen. Een mens heeft cognitieve functies nodig om informatie uit de omgeving op een adequate manier te verwerken. Hiervoor gebruikt hij onder meer aandacht, de waarneming (perceptie), het geheugen, de taal, emoties en het denken. Algemeen wordt aangenomen dat schizofrenie in verband staat met stoornissen in de cognitieve functies. De exacte oorzaak van cognitieve stoornissen is niet bekend, hoewel onderzoek heeft uitgewezen dat erfelijkheid een rol speelt. Mensen met cognitieve functiestoornissen kunnen klachten hebben over concentratieproblemen of over het feit dat geluiden harder op hen afkomen. Ze hebben soms het gevoel dat ze erg wakker zijn. Iemand met dergelijke klachten is kwetsbaarder dan andere mensen. Hij raakt sneller vermoeid, is eerder geïrriteerd en ontwikkeld hierdoor minder draagkracht, waardoor de draaglast snel te groot wordt. Wanneer het evenwicht tussen draaglast en draagkracht verstoord is loopt hij de kans om psychotisch te decompenseren.Stress kan cognitieve functies op een negatieve manier beinvloeden, waardoor deze minder goed gaan functioneren. Stress kan onder meer veroorzaakt worden door “life-events”, dagelijkse ongemakken en ziekten, over- en onderstimulatie en door “expressed-emotions”.“Life-events” zijn gebeurtenissen die iedereen kunnen overkomen, maar die voor kwetsbare personen een extra belasting betekenen. Zulke gebeurtenissen zijn bijvoorbeeld het overlijden van de (groot)ouders, verliefdheid, de puberteit en traumatisering.Er kunnen zich omstandigheden voordoen, zoals dagelijkse ongemakken of ziekten, die de dagelijkse regelmaat of gemoedsrust verstoren en bepaalde plannen dwarsbomen. Een voorbeeld van een dagelijks]se gebeurtenis kan zijn dat een jongere veel gepest wordt. Het kan ook omstandigheden betreffen, zoals ouders die weinig geld hebben om bepaalde hobby’s te bekostigen. Daarnaast kunnen ziektes of persoonlijke handicaps, zoals zwakbegaafdheid of stotteren voor spanning zorgen.Overvraagd worden veroorzaakt eveneens stress. Als iemand op een school zit die te hoog gegrepen is, moet hij voortdurend op zijn tenen lopen om bij te blijven. Hij wordt overvraagd en deze overstimulatie is een grote stressfactor. Als iemand daarentegen ondervraagd wordt, krijgt hij te veel de gelegenheid om zich terug te trekken in zijn eigen (fantasie)wereld. Verhoogde expresse-emotion is de communicatie die gekleurd wordt door een uitgesproken vijandigheid en afkeuring of juist door emotionele betrokkenheid. De stress neemt toe naarmate er in de communicatie voortdurend en gedurende langere tijd sprake is van kritiek, boosheid, frustratie of juist grote bezorgdheid en bemoeienis. Met andere woorden: het betrekkingsniveau staat voortdurend onder druk.In tegenstelling tot stress beïnvloed coping de cognitieve functies op een positieve manier. Iedereen gebruikt copingmechanismen, namelijk inspanningen om spanning de baas te worden. Bekende copingmechanismen zijn sporten, zich terugtrekken, roken, alcohol en drugsgebruik. Hierbij is er een onderscheid te naken tussen adequate cq gezonde coping en niet inadequate oftewel ongezonde coping. De inadequate coping zoals bijvoorbeeld drugs en alcohol gebruik verwordt al snel tot een stressbron. Welke copingmechanismen iemand ontwikkeld hangt af van zijn persoonlijkheid en de steun en stimulans vanuit zijn sociale omgeving



.Copyright: D Huizinga